Жеке тұлғаның банкроттығы: шарттары, екі жолы және салдары

Жеке тұлғаның банкроттығы — ҚР № 178-VII «Азаматтардың төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңы бойынша қарызды есептен шығарудың заңды рәсімі. Екі жолы бар: қарыз 1600 АЕК-тен (6 920 000 ₸) аспаса және тіркелген мүлкіңіз болмаса — egov.kz арқылы соттан тыс банкроттық; қарыз одан жоғары болса немесе мүлік болса — сот арқылы.

Соттан тыс рәсім 6 айға созылады, мемлекеттік баж алынбайды. Өтінішті қарау мерзімі — 15 жұмыс күні. Рәсім аяқталған соң банктер, микроқаржы ұйымдары және коллекторлық агенттіктер алдындағы қарыздар есептен шығарылады.

Қысқаша жауап

Жеке тұлғаның банкроттығы деген не

Жеке тұлғаның банкроттығы — ҚР № 178-VII «Азаматтардың төлем қабілеттілігін қалпына келтіру және банкроттығы туралы» Заңы бойынша қарызды есептен шығарудың заңды рәсімі. Мәні бір нәрсеге саяды: міндеттемелер бойынша төлей алмайсыз, белгіленген тәртіппен өтініш бересіз, рәсімнен өтесіз, ол аяқталғаннан кейін банктер мен микроқаржы ұйымдарының алдындағы қарыздар жойылады.

Екі жол бар: соттан тыс банкроттық және соттық. Қайсысы қолжетімді екенін әдетте екі фактор шешеді: қарыз сомасы және мүліктің бар-жоғы.

Соттан тыс жол: қарыз 1600 АЕК-ке дейін болғанда

Қарыз сомасы 1600 АЕК-тен (6 920 000 ₸) аспаса және тіркелген мүлкіңіз болмаса, өтінішті egov.kz арқылы бересіз. Сотсыз және отырыссыз.

Әрі қарай рәсім «таймер бойынша» жұмыс істейді. 15 жұмыс күні ішінде мемлекет не рәсімнің басталғаны туралы мәліметтерді орналастырады, не бас тарту себебін жібереді. Мәліметтер орналастырылса, алты айлық мерзім басталады, одан кейін қарыздар есептен шығарылады.

Соттан тыс рәсімде мемлекеттік баж алынбайды.

Соттық жол: қарыз жоғары болғанда немесе мүлік болғанда

Қарыз 1600 АЕК-тен асса немесе тіркелген мүлкіңіз болса (жылжымайтын мүлік, көлік, бизнестегі үлес), әрі қарай сот шешеді. Сот істі қозғап, рәсімді жүргізетін қаржы басқарушысын тағайындайды.

Мерзімі алты айға дейін. Қажет болса, сот тағы алты айға ұзартады.

Соттық жол әдетте күрделірек және қымбатырақ. Бірақ логикасы сол: жабық тізбеге кірмейтін қарыздар есептен шығарылады.

Ең бастысы: екі рәсім де нақты жұмыс істейді

Адамдарды көбіне заң емес, «менің жағдайымда бәрібір өтпейді» деген сезім тоқтатады. Шын мәнінде шарттар түсінікті. Қарыз, мерзімі өткен берешек және мүлік туралы фактілерді адал жинап, екі рәсімнің қайсысына нақты түсетініңізді анықтау ғана қажет.

Соттан тыс банкроттық: кім бере алады

Бір мезгілде орындалуы тиіс шарттар

Соттан тыс рәсім ең қарапайымы, себебі сот та, қаржы басқарушысы да қатыспайды. Бірақ оған кіру шарттары қатаң.

Қарыз сомасы 1600 АЕК-тен (6 920 000 ₸) аспауы тиіс. Меншігіңізде тіркелген мүлік болмауы керек. Сондай-ақ соңғы он екі ай ішінде қарызды ішінара өтемеген болуыңыз қажет.

Соңғы шарт жиі күтпеген кедергіге айналады. Қоңыраулар тоқтасын деп бес мың теңге төлеген адам бір жылды жоғалтады: мерзім соңғы төлемнен қайта басталады.

Өтінішті қалай беру керек

Өтініш eGov арқылы электрондық түрде беріледі. ЭЦҚ қажет. Қосымша құжаттар жинап, мемлекеттік органдарға бару талап етілмейді: мәліметтерді жүйе өзі тексереді.

Неге бас тартады

Бас тарту 1414 нөмірінен СМС арқылы келеді және себебі көрсетілмейді. Тәжірибеде ең жиі кездесетін үш себеп: жұбайдың атындағы мүлік, соңғы 12 ай ішіндегі ішінара өтеу және жабылмаған жеке кәсіпкерлік.

Үшінші себеп әсіресе жиі: адам жеке кәсіпкерлікті көп жыл бұрын ашып, ұмытып кеткен, бірақ ол тіркеуде әлі тұр.

Соттық банкроттық: рәсім қалай жүреді

Кімге қажет

Қарыз 1600 АЕК-тен асса немесе тіркелген мүлкіңіз болса. Бұл мүлік автоматты түрде сатылады дегенді білдірмейді, бірақ рәсім сот арқылы жүреді.

Қаржы басқарушысы не істейді

Сот тағайындаған қаржы басқарушысы мүлікті түгендейді, несие берушілердің талаптарын жинайды және есеп жүргізеді. Ол сіздің де, несие берушінің де мүддесін емес, заң талаптарын басшылыққа алады.

Мерзімдері

Негізгі мерзім алты айға дейін. Қажет болса, сот тағы алты айға ұзартады. Рәсім аяқталғаннан кейін қарыздар есептен шығарылады, тізбеге кіретін міндеттемелерден басқасы.

Қандай қарыздар есептен шығарылмайды

Заңда жабық тізбе бар, оны сот кеңейте де, қысқарта да алмайды. № 178-VII Заңның 46-бабы бойынша соттық банкроттықтан кейін де тоқтатылмайтын міндеттемелер: алименттер, өмір мен денсаулыққа келтірілген зиянды өтеу, қасақана зиян келтіруден туындаған қарыздар.

Соттан тыс рәсімге қатысты бөлек ескерту бар. Ол тек екінші деңгейдегі банктер, микроқаржы ұйымдары және коллекторлық агенттіктер алдындағы қарызды жабады. Салық, тұрғын үй-коммуналдық қызмет берешегі, айыппұлдар мен ломбард алдындағы қарыз соттан тыс жолмен есептен шығарылмайды: оларға соттық банкроттық қажет.

Рәсімнен кейін не болады

Шектеулер

Рәсім аяқталған сәттен бастап 5 жыл бойы несие мен қарыз алуға тыйым салынады, № 178-VII Заңның 19-бабының 3-тармағы. Мемлекеттік кірістер комитеті қаржылық жағдайға тағы 3 жыл мониторинг жүргізеді, 48-бап. Қайта банкрот болуға банкрот деп танылған күннен бастап 7 жылдан кейін ғана жол беріледі.

Тыйымдар өздігінен алынбайды

Қарыз есептен шығарылғанмен, атқарушылық іс жүргізу бойынша шоттарға салынған тыйым автоматты түрде жойылмайды. Жеке сот орындаушысына банкроттықты растайтын құжатты ұсыну қажет, содан кейін ол тыйымды алып тастау туралы қаулы шығарады.

Мәртебені қалай тексеруге болады

Рәсімнің барысы мен нәтижесі tazalau.qoldau.kz банкроттар тізілімінде көрінеді. Тексеру ЖСН бойынша, тегін.

«Оңалту және банкроттық туралы» № 176-V Заң заңды тұлғаларға қатысты. Жеке тұлғаларға № 178-VII Заң қолданылады, оларды шатастырмау маңызды.

Банкроттықтың орнына: төлем қабілеттілігін қалпына келтіру

Заң үшінші жолды да көздейді: банкрот деп танылмай, төлем қабілеттілігін қалпына келтіру. Мұнда қарыз есептен шығарылмайды, оның орнына сот бекіткен жоспар бойынша қайта құрылымдалады.

Бұл тұрақты табысы бар, бірақ ағымдағы кесте бойынша төлей алмайтындарға қолайлы. Банкроттықтан кейінгі бес жылдық тыйым бұл жағдайда туындамайды.

Қорытынды

Банкроттық — қарыздан заңды шығу жолы, бірақ әмбебап емес. Соттан тыс рәсім қарызы 1600 АЕК-ке дейін және мүлкі жоқ адамдарға, соттық рәсім қарызы үлкен немесе мүлкі бар адамдарға арналған.

Ең жиі кездесетін қате — шарттарды тексермей өтініш беру. Соңғы жылдағы бір ғана шағын төлем немесе ұмытылған жеке кәсіпкерлік бас тартуға әкеледі, ал себебі СМС-те көрсетілмейді.

Өз жағдайыңызды бағалау қиын болса, соттық және соттан тыс банкроттық бойынша маманнан тегін кеңес алыңыз: қарыздың құрылымын, мерзімін және мүлікті қарап, қай рәсімге түсетініңізді айтады.

Материал носит информационный характер и не заменяет консультацию юриста. Условия процедур зависят от суммы долга, просрочки, имущества, дохода, типа кредиторов и других обстоятельств. Информация актуальна на дату обновления статьи. Как мы готовим материалы.